راهنمای کامل نامگذاری سوئیچ‌های Cisco

نامگذاری سوئیچ های سیسکو در نگاه اول ممکن است شبیه به رشته‌ای تصادفی از حروف و اعداد انگلیسی به‌نظر برسد؛ عبارتی مانند C9300-48P-A یا WS-C2960X-48FPS-L. اما در مهندسی شبکه سیسکو، این عبارات دقیقاً مانند شناسنامه فنی یا DNA سخت‌افزاری دستگاه عمل می‌کنند. شرکت سیسکو قوانین دقیق و استانداردی برای کدگذاری تجهیزات خود تعریف کرده است تا خریداران و مدیران شبکه بتوانند تنها با خواندن کد مدل سوئیچ، به اطلاعات حیاتی نظیر نسل سخت‌افزار، لایه عملکردی (L2 یا L3)، تعداد پورت‌ها، فناوری PoE، سرعت آپلینک‌ها و حتی سطح لایسنس نرم‌افزاری پی ببرند.

در این مقاله، صفر تا صد ساختار نامگذاری Cisco را به‌همراه تمام پیشوندها، اعداد و پسوندهای پرکاربرد (هم در سری‌های جدید Catalyst 9000 و هم در سری‌های باسابقه کاتالیست) بررسی خواهیم کرد تا بتوانید با یک نگاه، مشخصات فنی هر مدل سوئیچ سیسکو را تحلیل کنید.

منظور از نامگذاری سوئیچ‌های سیسکو چیست؟

منظور از نام‌گذاری Cisco Switch، زبان ساختاریافته شرکت سیسکو برای معرفی مشخصات فنی یک دستگاه در قالب یک شناسه کدگذاری‌شده (Part Number یا PID) است. در دنیای شبکه که تنوع پروژه‌ها از دفاتر کوچک (Small Branch) تا دیتاسنترهای عظیم تفاوت دارد، اشتباه در سفارش یا انتخاب پارت‌نامبر می‌تواند باعث ضرر مالی سنگین یا عدم سازگاری زیرساخت شود.

در مستندات رسمی Cisco Catalyst 9000 Ordering Guide آمده است:

شناسه محصول (PID) ویژگی‌های کلیدی دستگاه را در بر می‌گیرد: فرم‌فاکتور فیزیکی، تراکم پورت‌ها، قابلیت‌های PoE، گزینه‌های آپلینک و سطوح لایسنسینگ نرم‌افزار، تا فرآیند پیکربندی و سفارش تجهیزات در شبکه‌های سازمانی آسان و بدون خطا انجام شود.

به این ترتیب، این نام‌گذاری قراردادی میان سازنده و خریدار است تا بدون نیاز به باز کردن پکیج دستگاه یا اتصال کنسول، بتوان مشخصات دقیق سخت‌افزاری و نرم‌افزاری آن را تعیین کرد.

ساختار کلی نام مدل سوئیچ Cisco

سیسکو سوئیچ‌های خود را در طول زمان بر اساس دو فرمول عمده نام‌گذاری کرده است:

1. فرمول نسل مدرن (خانواده Catalyst 9000): فرمول جدیدتر، کوتاه‌تر و مبتنی بر معماری ماژولار و لایسنسینگ اشتراکی (DNA / Catalyst Software).
2. فرمول نسل کلاسیک (سری‌های Catalyst 2960، 3560، 3750، 3850): فرمول سنتی که اغلب با پیشوند WS-C آغاز می‌شود.

در جدول زیر ساختار تفکیک‌شده هر دو نسل نشان داده شده است:

اعداد در نام سوئیچ سیسکو چه معنایی دارند؟

اعداد قرار گرفته در شماره مدل سوئیچ تصادفی نیستند؛ بلکه به دو دسته اصلی تقسیم می‌شوند: رقم‌های خانواده (سری سوئیچ) و رقم‌های تعداد پورت (Port Density).

1- رقم‌های سری سوئیچ (تعیین لایه و معماری)

• سری‌های ۲xxx (مانند 2960): عموماً سوئیچ‌های لایه ۲ (Access Layer) برای شبکه‌های با اندازه کوچک تا متوسط.
• سری‌های ۳xxx (مانند 3560, 3750, 3850): سوئیچ‌های لایه ۳ با قابلیت مسیریابی (Routing)، پشته‌سازی (Stacking) و مناسب برای لایه توزیع (Distribution Layer) یا Access پیشرفته.
• سری ۹۲۰۰ (C9200 / C9200L): سوئیچ‌های مدرن دسترسی سازمانی سطح پایه (جایگزین مستقیم 2960X) طبق دیتاشیت رسمی Catalyst 9200.
• سری ۹۳۰۰ (C9300 / C9300X): ستون فقرات دسترسی و اگریگیشن سازمانی (Enterprise Access)، با توان پردازشی بالا، پشته‌سازی با پهنای باند بالا و پشتیبانی از هوش مصنوعی و SD-Access.
• سری‌های ۹۴۰۰، ۹۵۰۰ و ۹۶۰۰: سوئیچ‌های شاسی‌بندی‌شده، ماژولار و Core سوئیچ‌های پرسرعت دیتاسنتری و سازمانی بزرگ.

2- رقم‌های تعداد پورت Downlink

بلافاصله پس از خط تیره اول، عددی قرار می‌گیرد که ظرفیت پورت‌های دسترسی را نشان می‌دهد:

• ۸ یا ۱۲: سوئیچ‌های کامپکت و دفتری رومیزی/دیواری (Compact Switches).
• ۲۴: نسخه استاندارد ۲۴ پورت.
• ۴۸: نسخه استاندارد ۴۸ پورت سازمانی.

حروف در نام سوئیچ‌های سیسکو چه معنایی دارند؟

حروف الفبا در کد مدل سوئیچ وظیفه دارند فناوری‌های جانبی، نوع پورت‌ها، استاندارد PoE و فاکتورهای فیزیکی را شرح دهند.

1- حروف مربوط به مدل سخت‌افزار (در کنار شماره سری)

• WS: مخفف Workgroup Switch (در سوئیچ‌های کلاسیک).
• C: مخفف Catalyst.
• L: مخفف Lite یا Low-scale؛ این مدل‌ها معمولاً آپلینک‌های ثابت و غیرقابل ارتقا دارند (مانند C9200L یا C9300L).
• X: مخفف eXtended یا نسل ارتقایافته سخت‌افزاری با پردازنده قوی‌تر، استک عریض‌تر و پشتیبانی از پورت‌های ۱۰G/۲۵G/۴۰G (مانند C9300X).
• CX: مخفف Compact؛ سوئیچ‌های کوچک، بدون فن (Fanless) و مناسب برای فضاهای اداری آرام.

2- حروف مربوط به فناوری پورت و توان PoE

• T: دیتا بدون برق (Data Only – 10/100/1000 Copper).
• P: پورت‌های مجهز به PoE+ استاندارد تا ۳۰ وات به ازای هر پورت (IEEE 802.3at).
• U: پورت‌های مجهز به تکنولوژی اختصاصی Cisco UPOE تا ۶۰ وات به ازای هر پورت.
• H: استاندارد فوق‌العاده پرقدرت UPOE+ یا IEEE 802.3bt Type 4 تا ۹۰ وات (برای تغذیه دوربین‌های PTZ سنگین، روشنایی هوشمند و اکسس‌پوینت‌های Wi-Fi 6E/7).
• UX / UN: پورت‌های چند گیگابیتی Multi-Gigabit (سرعت‌های 100M/1G/2.5G/5G/10G) همراه با UPOE یا UPOE+.
• S: پورت‌های فیبر نوری با اسلات 1G SFP.
• Y: پورت‌های با سرعت بالا 25G / 10G / 1G SFP28.
• Q / QC: پورت‌های فیبر با سرعت 40G QSFP+ یا 100G QSFP28.

پسوند مدل‌های Cisco Switch چه اطلاعاتی می‌دهند؟

پسوندها معمولاً در انتهای پارت‌نامبر و بعد از آخرین خط تیره درج می‌شوند و نوع لایسنس نرم‌افزاری و دسترسی‌های IOS-XE دستگاه را معین می‌کنند.

1- پسوندهای کاتالیست جدید (Catalyst 9000 Series)

در نسل مدرن، سیسکو سیستم‌عامل خود را بر اساس دو پکیج پایه ارائه می‌دهد:

• E (مخفف Network Essentials): شامل قابلیت‌های لایه ۲ پیشرفته، پشته‌سازی (Stacking)، مسیریابی ابتدایی لایه ۳ (Static Route, OSPF Routed Access, EIGRP Stub) و تله‌متری پایه.
• A (مخفف Network Advantage): پشتیبانی کامل از تمام پروتکل‌های دینامیک لایه ۳ (Full OSPF, BGP, IS-IS)، شبکه مبتنی بر نرم‌افزار (Cisco DNA / SD-Access)، پروتکل‌های امنیتی TrustSec، افزونگی پیشرفته و VRF کامل.

2- پسوندهای نسل کلاسیک کاتالیست (Catalyst Legacy Series)

• LL (LAN Lite): ارزان‌ترین نسخه با قابلیت‌های کاملاً محدود لایه ۲، بدون پشته‌سازی و مناسب مصارف خیلی سبک.
• L (LAN Base): نسخه بسیار محبوب لایه ۲ با امکان روتینگ استاتیک و پروتکل‌های امنیتی پورت‌ها (802.1X).
• S (IP Base): لایه ۲ بعلاوه روتینگ پایه و محدود لایه ۳.
• E (IP Services / Enterprise Services): لایسنس سطح سازمانی با امکان روتینگ کامل لایه ۳ و سرویس‌های پیشرفته شبکه.

تفاوت شماره مدل، SKU و Part Number در تجهیزات Cisco

بسیاری از افراد هنگام خرید سوئیچ سیسکو این سه عبارت را به جای یکدیگر استفاده می‌کنند، در حالی که در استانداردهای سیسکو تفکیک مشخصی دارند:

1. مدل سوئیچ (Switch Model / Family): نام بازاریابی عمومی سری است؛ مانند Catalyst 3850 یا Catalyst 9300. این عبارت به‌تنهایی برای خرید یا استعلام کافی نیست، زیرا زیرمجموعه‌های متعددی با قیمت‌ها و قابلیت‌های کاملاً متفاوت دارد.
2. پارت نامبر یا کد کالا (Part Number / SKU / PID): پارت‌نامبر رسمی یا Product ID همان عبارت کاملی است که تمام جزییات سخت‌افزار، پورت و لایسنس را مشخص می‌کند (مانند C9200L-48P-4X-E). استعلام قیمت و انبارداری دقیقاً روی همین شناسه انجام می‌شود.
3. شماره سریال (Serial Number – SN): یک کد یکتای سخت‌افزاری (معمولاً ۱۱ حرفی مثل FOCxxxxxxxx) است که منحصراً به همان جعبه فیزیکی تعلق دارد و برای چک کردن گارانتی رسمی، قرارداد Smart Net سیسکو و رجیستری دستگاه استفاده می‌شود.

چگونه نام یک مدل Cisco را مرحله‌به‌مرحله بخوانیم؟

برای تسلط عملی بر این مهارت، دو مدل پرکاربرد در بازار شبکه ایران را آنالیز و کالبدشکافی می‌کنیم:

سناریوی ۱: سوئیچ مدرن C9300-48P-A

طبق مستندات رسمی Cisco Catalyst 9300 Series Data Sheet:

• C9300: متعلق به خانواده اصلی Cisco Catalyst 9300.
• 48: دارای ۴۸ عدد پورت شبکه اصلی (RJ-45).
• P: پورت‌ها مجهز به فناوری PoE+ با حداکثر توان خروجی ۳۰ وات به ازای هر پورت.
• عدم وجود پسوند آپلینک (مانند 4X): این نشان می‌دهد که آپلینک‌ها به‌صورت ماژولار (Network Module) هستند و خریدار می‌تواند کارت‌های مختلف آپلینک (مثلاً ماژول ۴ پورت 10G) را به‌صورت جداگانه اضافه کند.
• -A: مجهز به لایسنس سطح پیشرفته Network Advantage با ساپورت کامل BGP، مسیریابی پیشرفته و SD-Access.

سناریوی ۲: سوئیچ اقتصادی C9200L-24P-4G-E

• C9200L: خانواده Catalyst 9200 سری L (نسخه اقتصادی با اسلات آپلینک ثابت).
• 24: دارای ۲۴ عدد پورت RJ-45 برای اتصال کلاینت‌ها.
• P: پشتیبانی از استاندارد PoE+.
• 4G: دارای ۴ پورت آپلینک ثابت با سرعت ۱ گیگابیت فیبر (1G SFP).
• -E: مجهز به لایسنس پایه سازمانی Network Essentials.

اساس نامگذاری سوئیچ های سیسکو سری 2

این سوئیچ ها در لایه 2 فعالیت دارند و در انواع مختلفی تولید شده اند. در ادامه با نحوه نامگذاری این سوئیچ های شبکه سیسکو آشنا خواهیم شد. برای مثال سوئیچ زیر را در نظر بگیرید:

نکته : این مدل تنها جهت درک بهتر شما قرار داده شده است و مبنای توضیح اعداد زیر آنان می باشد.

1ـ WS: این حروف که در ابتدای اکثر سوئیچ های سیسکو آمده است به معنای مدل سوئیچ بردی است که از رمزگذاری 40 بیتی پروتکل IPSEC پشتیبانی می کند.

2ـ در این قسمت همانطور که در تصویر بالا مشاهده می کنید علامت C گذاشته شده است که به معنی Chassis یا شاسی می باشد. البته لازم به ذکر است که ممکن است به جای این حرف از حروفی مانند X (ماژول های مرکزی پردازشی)، G (ماژول های فیبر 1 گیگابیتی) و E ( امکان استفاده از اینترفیس های 10 گیگ به کمک کارت های توسعه) استفاده شود.

3ـ این عدد که در اینجا 2 می باشد نشان دهنده لایه فعالیت سوئیچ می باشد.

4ـ دراین قسمت مدل دستگاه قرار داده می شود.

5ـ در این قسمت سری دستگاه نمایش داده می شود که هر کدام نشان دهنده قابلیت خاصی هستند که می تواند یکی از گزینه های زیر باشد:

ـ خالی: ممکن است در این قسمت هیچ حرفی قرار داده نشود که مدل اولیه سوئیچ های سیسکو با پورت های 100 مگابیت Downlink و یک گیگابیت Uplink می باشد.

ـ V2: کمپانی سیسکو این مدل را که امروزه اصلا در بازار موجود نمی باشد به نام Revision تولید و به بازار عرضه کرد.

ـ +: این سری هم دارای پورت های 100 مگابیتی می باشند اما ظرفیت رم و فلش در آنها افزایش یافته است.

ـ G: در این سری پورت های Downlink و Uplink به یک گیگابیت تغییر یافته است. البته لازم به ذکر است که در این سری ها ماژول های SFP نیز اضافه شدند. یعنی ما در این سری ها امکان استفاده از پورت های Combo ( امکان استفاده از پورت های اترنت و SFP در پورت های Uplink ) را داریم.

ـ S: این سری از سوئیچ ها علاوه بر پورت های یک گیگابیتیUplink، دارای قابلیت Stack تا چهار دستگاه را نیز دارا می باشند.

ـ X: این سری نیز همانند سری S دارای پورت های یک گیگابیتی Uplink بوده اما از قابلیت Stack تا هشت دستگاه را پشتیبانی می کنند.

ـ XR: کلیه قابلیت های سری X را داشته، تنها تفاوت آن این است که می توان در این سری از سوئیچ ها پاور Redundant قرار داد.

ـ CX: این سری از سوئیچ ها، بیشتر برای سوئیچ های 8 پورت استفاده می شود و به صورت Compact قرار داده شده اند. به این معنی که حجم کوچکتری نسبت به سایر سوئیچ ها دارند.

6ـ در این قسمت تعداد پورت قرار داده می شود که به ترتیب می تواند 8/12/24 و 48 پورت باشد.

7ـ این قسمت نشان دهنده وضعیت پورت های Uplink می باشد، که ممکن است با T ( اترنت )، S ( اسلات های SFP )، L ( 8 پورت) POE ، P ( پورت های اترنت POE ))، FP ( Full POE) و LP ( Low POE نمایش داده شود.

8ـ حرف بعدی نوع پورت های Uplink را نشان می دهد که می تواند یکی از حروف Q ( پورت Uplink گیگابیت اترنت )، T ( پورت Uplink گیگابیت اترنت و SFP ، C (پورت Combo Uplink گیگابیت اترنت و SFP )، (S ( اسلات ماژول های SFP ) و D ( اسلات ماژول SFP و SFP+ ) باشد.

9ـ این قسمت نشان دهنده نوع لایسنس موجود بر روی دستگاه می باشد که می توانید LL یا S ( نسخه IOS موجود بر روی دستگاه LANLite است )، L ( نسخه IOS موجود بر روی دستگاه LANBase است ) و I ( نسخه IOS موجود بر روی دستگاه IPLite می باشد ) را مشاهده نمایید.

اساس نامگذاری سوئیچ های سیسکو سری 3

این سوئیچ ها در لایه 3 فعالیت دارند و در انواع مختلفی تولید شده اند. در ادامه با نحوه نامگذاری این سوئیچ های شبکه سیسکو آشنا خواهیم شد. برای مثال سوئیچ زیر را در نظر بگیرید:

نکته : این مدل تنها جهت درک بهتر شما قرار داده شده است و مبنای توضیح اعداد زیر آنان می باشد.

1ـ همان طور که در قسمت قبل توضیح داده شد این حروف نشان دهنده مدل سوئیچ بردی است که از رمزگذاری 40 بیتی پروتکل IPSEC پشتیبانی می کند.

2ـ در این قسمت همانطور که در تصویر بالا مشاهده می کنید علامت C گذاشته شده است که به معنی Chassis یا شاسی می باشد. البته لازم به ذکر است که ممکن است به جای این حرف از حروفی مانند X ( ماژول های مرکزی پردازشی )، G ( ماژول های فیبر 1 گیگابیتی) و E ( امکان استفاده از اینترفیس های 10 گیگ به کمک کارت های توسعه) استفاده شود.

3ـ این عدد که در اینجا 3 می باشد نشان دهنده لایه فعالیت سوئیچ می باشد.

4ـ دراین قسمت مدل دستگاه قرار داده می شود. در حال حاضر سوئیچ های سری 3850 جدیدترین سوئیچ های سیسکو به شمار می روند. البته در این قسمت سایر مدل های سوئیچ لایه 3 نظیر 3560،3750 و3650 قرار می گیرند.

نکته: در سری های 3850 بر خلاف سوئیچ های 2960 سری ساختی وجود ندارد اما در سایر سوئیچ ها مانند 3750 سری X و G را داریم که سری G نشان دهنده پورت های گیگابیت و X نشان دهنده سرعت و پشتیبانی از قابلیت +SFP می باشند.

5ـ در این قسمت تعداد پورت قرار داده می شود که به ترتیب می تواند 8/12/24 و 48 پورت باشد.

6ـ این قسمت نشان دهنده وضعیت پورت های Uplink می باشد که شامل T ( پورت اترنت )، P ( پشتیبانی از پورت POE+ )، PW/F/PF ( پشتیبانی از پورت POE+ بر روی 48 پورت )، U ( پشتیبانی از تکنولوژی UPOE )، S ( اسلات ماژول SFP ) و XS ( اسلات ماژول SFP و +SFP ) می باشند.

7ـ این قسمت نشان دهنده نوع لایسنس موجود بر روی دستگاه می باشد که می توانید S (نسخه IOS موجود بر روی دستگاه IPBase است)، L (نسخه IOS موجود بر روی دستگاه LANLite است) و E (نسخه IOS موجود بر روی دستگاه IPServices می باشد) را مشاهده نمایید.

بعد از خرید سوئیچ سیسکو مورد نظر میتوانید با کارشناسان ما در تماس باشید تا ما تنظیمات مورد نظر شما را روی آن پیاده سازی کنیم. حتی در خصوص کابل کشی شبکه و نصب و راه اندازی شبکه میتوانید با ما در تماس باشید.

سوالات متداول