بررسی 10 نرم افزار مانیتورینگ شبکه

نرم افزارهای مانیتورینگ شبکه ابزارهایی حیاتی برای پایش سلامت، امنیت و کارایی زیرساخت‌های فناوری اطلاعات هستند. با استفاده از این ابزارها، مدیران شبکه می‌توانند وضعیت سرورها، سوئیچ‌ها، روترها، ترافیک پهنای باند و خدمات ابری را به‌صورت لحظه‌ای رصد کنند. در سازمان‌های امروزی، قطعی حتی چند دقیقه‌ای شبکه می‌تواند خسارت‌های مالی سنگینی به همراه داشته باشد. از این رو، استفاده از یک ابزار نظارت بر شبکه مناسب به شما کمک می‌کند پیش از وقوع هرگونه اختلال یا گلوگاه ترافیکی، از آن مطلع شده و اقدامات پیشگیرانه را انجام دهید. در این مقاله به معرفی گزینه‌های برتر پرداخته و با بررسی نقاط قوت و ضعف آن‌ها، فرآیند تصمیم‌گیری را برای شما ساده‌تر می‌کنیم.

معرفی 10 نرم‌ افزار مانیتورینگ شبکه

در این بخش، ۱۰ مورد از قدرتمندترین و محبوب‌ترین نرم‌افزارهای نظارتی دنیا را با جزئیات کامل و بررسی مزایا و معایب معرفی می‌کنیم:

ابزار نظارت بر شبکه PRTG Network Monitor

نرم‌افزار PRTG محصول شرکت Paessler، یکی از محبوب‌ترین ابزارهای نظارت بر شبکه در جهان است. ساختار این نرم‌افزار بر پایه «سنسورها» طراحی شده است؛ به این معنی که هر فاکتور مانیتورینگ (مانند ترافیک یک پورت، لود پردازنده یا فضای دیسک) یک سنسور مجزا به شمار می‌رود. رابط کاربری وب این ابزار بسیار روان و ساده است و فرآیند Auto-Discovery آن به سرعت تجهیزات شبکه را شناسایی می‌کند. این برنامه برای شبکه‌های کوچک تا متوسط فوق‌العاده است و نسخه رایگان آن با محدودیت ۱۰۰ سنسور ارائه می‌شود.

مزایا:

• راه‌اندازی بسیار آسان و سریع (تنظیمات اولیه در چند دقیقه)
• رابط کاربری گرافیکی، داشبوردهای شخصی‌سازی‌شده و نقشه‌های زنده تفصیلی
• عدم نیاز به نصب Agent بر روی دستگاه‌های هدف در اکثر سناریوها

معایب:

• سیستم قیمت‌گذاری بر اساس تعداد سنسورها که در شبکه‌های بزرگ بسیار هزینه‌بر می‌شود
• فقط بر روی سیستم‌عامل ویندوز سرور نصب و اجرا می‌شود

Zabbix

زابیکس (Zabbix) یک ابزار مانیتورینگ در کلاس سازمانی (Enterprise) و کاملاً متن‌باز (Open Source) است. این نرم‌افزار توانایی پایش میلیون‌ها معیار مختلف را از هزاران سرور، ماشین مجازی و تجهیزات شبکه دارد. Zabbix انعطاف‌پذیری بی‌نظیری در شخصی‌سازی هشدارهای پیشرفته، تحلیل داده‌ها و تعریف قالب‌های نظارتی (Templates) ارائه می‌دهد. از آنجا که این سیستم کاملاً رایگان است، برای شرکت‌هایی که تخصص فنی کافی در مدیریت سیستم‌های لینوکسی دارند اما نمی‌خواهند هزینه‌های سنگین لایسنس پرداخت کنند، بهترین انتخاب ممکن است.

مزایا:

• کاملاً رایگان و متن‌باز بدون هیچ‌گونه محدودیت در تعداد دستگاه‌ها
• مقیاس‌پذیری فوق‌العاده بالا برای مدیریت شبکه‌های بسیار بزرگ و توزیع‌شده
• پشتیبانی قوی از مانیتورینگ با Agent و بدون Agent (از طریق SNMP, IPMI)

معایب:

• منحنی یادگیری بسیار شیب‌دار و فرآیند پیکربندی اولیه پیچیده
• رابط کاربری در نسخه‌های قدیمی‌تر کمی شلوغ و قدیمی به نظر می‌رسد

SolarWinds Network Performance Monitor

نرم‌افزار NPM شرکت SolarWinds، استانداردی طلایی در میان سازمان‌های بزرگ و هلدینگ‌ها است. این ابزار به طور ویژه برای شناسایی، عیب‌یابی و حل مشکلات عملکردی شبکه طراحی شده است. یکی از ویژگی‌های برجسته آن، قابلیت NetPath است که مسیر دقیق انتقال داده‌ها را از مبدأ تا مقصد نهایی (حتی در بستر اینترنت و سرویس‌های ابری) با جزئیات گرافیکی نمایش می‌دهد. این نرم‌افزار به صورت یکپارچه با سایر محصولات خانواده SolarWinds کار می‌کند و مدیریت شبکه‌های عظیم را بسیار ساده می‌سازد.

مزایا:

• قابلیت تصویرسازی فوق‌العاده شبکه و نمایش زنده مسیر فیزیکی و منطقی ترافیک (NetPath)
• سیستم هشداردهی هوشمند با قابلیت کاهش هشدارهای کاذب و تکراری
• گزارش‌دهی بسیار عمیق، پیشرفته و مناسب برای ارائه به مدیران ارشد

معایب:

• هزینه لایسنس و پشتیبانی سالانه بسیار بالا
• مصرف بالای منابع سخت‌افزاری سرور میزبان و سنگین بودن نرم‌افزار

Nagios Core / XI بهترین ابزار نظارت بر شبکه

ناگیوس (Nagios) یکی از پیشگامان و قدیمی‌ترین ابزارهای مانیتورینگ شبکه است. نسخه Nagios Core به صورت رایگان و متن‌باز عرضه می‌شود، در حالی که Nagios XI نسخه تجاری با رابط کاربری وب مدرن‌تر و ابزارهای پیکربندی ساده‌تر است. قدرت اصلی ناگیوس در معماری ماژولار و مبتنی بر افزونه (Plugin) آن نهفته است. تقریباً برای هر دستگاه، سرویس یا پروتکلی که فکرش را بکنید، یک پلاگین در جامعه کاربری ناگیوس وجود دارد یا خودتان می‌توانید آن را بنویسید.

مزایا:

• جامعه کاربری بسیار بزرگ با هزاران پلاگین و افزونه رایگان آماده
• سیستم هشداردهی بسیار پایدار، دقیق و قابل اطمینان
• بسیار سبک و با مصرف حداقلی از منابع سخت‌افزاری سرور

معایب:

• پیکربندی نسخه رایگان (Core) نیاز به نوشتن دستی فایل‌های متنی سخت دارد
• رابط کاربری نسخه رایگان بسیار قدیمی و خسته‌کننده است

ManageEngine OpManager

نرم‌افزار OpManager محصول کمپانی Zoho، یک راهکار همه‌جانبه و کاربرپسند برای مانیتورینگ زیرساخت شبکه است. این نرم‌افزار به خوبی ترافیک شبکه، عملکرد سرورها (فیزیکی و مجازی)، سلامت تجهیزات ذخیره‌سازی و پورت‌های سوئیچ را بررسی می‌کند. OpManager به دلیل ارائه داشبوردهای سه‌بعدی از دیتاسنترها و نقشه‌های خودکار شبکه شهرت دارد. این ابزار برای مدیران شبکه‌ای که می‌خواهند بدون درگیر شدن با کدهای پیچیده، تصویر واضحی از وضعیت سخت‌افزارهای خود داشته باشند، عالی است.

مزایا:

• داشبوردهای بصری بسیار زیبا همراه با امکان شبیه‌سازی سه‌بعدی قفسه‌های دیتاسنتر
• پشتیبانی عالی از مانیتورینگ ماشین‌های مجازی (VMware, Hyper-V, Nutanix)
• فرآیند نصب آسان و شناسایی خودکار تجهیزات با پروتکل‌های استاندارد

معایب:

• هزینه‌بر بودن ماژول‌های اضافی (مانند مدیریت پیکربندی یا آنالیز ترافیک جریان‌ها)
• ممکن است در شبکه‌های بسیار بزرگ گاهی دچار کندی در لود صفحات شود

WhatsUp Gold

نرم‌افزار WhatsUp Gold متعلق به شرکت Progress (که قبل تر با نام Ipswitch شناخته می‌شد)، تمرکز ویژه‌ای روی کشف و نقشه‌برداری شبکه دارد. این نرم‌افزار به طور خودکار نقشه‌ای تعاملی و پویا از کل شبکه شما (از لایه ۲ تا لایه ۳) ایجاد می‌کند که به کمک آن می‌توانید وابستگی بین دستگاه‌ها را به وضوح ببینید. اگر لینکی در شبکه قطع شود، WhatsUp Gold سریعاً دستگاه‌های تحت تأثیر را روی نقشه مشخص می‌کند تا ریشه‌یابی مشکل در سریع‌ترین زمان ممکن انجام شود.

مزایا:

• نقشه‌های توپولوژی شبکه بسیار دقیق، تعاملی و خودکار
• پایش آسان محیط‌های چند ابری (Hybrid Cloud) مانند AWS و Azure
• رابط کاربری مدرن با دسترسی سریع به بخش‌های مختلف عیب‌یابی

معایب:

• پیچیدگی نسبی در راه‌اندازی سنسورها و هشدارهای سفارشی غیراستاندارد
• فرآیند ارتقا و آپدیت نرم‌افزار گاهی با باگ‌های فنی همراه است

ابزار نظارت بر شبکه NetCrunch by AdRem

نرم‌افزار NetCrunch یک راهکار نظارتی بدون نیاز به Agent (Agentless) است که می‌تواند میلیون‌ها المان شبکه را به طور همزمان رصد کند. این نرم‌افزار برای مدیریت شبکه‌های متوسط و بزرگ بهینه‌سازی شده و دارای موتور پردازش داده بسیار سریعی است. NetCrunch قادر است به صورت خودکار ترافیک جریان‌ها (NetFlow)، عملکرد سیستم‌عامل‌ها، لاگ‌ها و اپلیکیشن‌ها را تحلیل کند. انعطاف بالا در تعریف قوانین نظارتی هوشمند از ویژگی‌های کلیدی این ابزار است.

مزایا:

• کشف خودکار فوق‌العاده سریع و پیکربندی خودکار بر اساس نوع دستگاه شناسایی‌شده
• داشبوردهای بسیار منعطف و گرافیکی با قابلیت شخصی‌سازی بالا
• مصرف منابع سخت‌افزاری بسیار کم در مقایسه با ابزارهای هم‌رده ویندوزی

معایب:

• عدم وجود نسخه کاملاً رایگان برای کسب‌وکارهای نوپا
• جامعه کاربری و منابع آموزشی آن در وب فارسی و انگلیسی نسبت به رقبا محدودتر است

LibreNMS

لیبره‌ان‌ام‌اس (LibreNMS) یک سیستم مانیتورینگ شبکه متن‌باز، قدرتمند و مبتنی بر وب است که از سیستم Autodiscovery مبتنی بر پروتکل SNMP استفاده می‌کند. این نرم‌افزار به طور ویژه برای مانیتورینگ تجهیزات سخت‌افزاری شبکه مانند روترها و سوئیچ‌های برندهای مختلف (Cisco، Juniper، HP و غیره) توسعه یافته است. LibreNMS به صورت مداوم آپدیت می‌شود و جامعه کاربری فعالی دارد. سیستم هشداردهی منعطف آن می‌تواند پیام‌ها را از طریق ایمیل، تلگرام، اسلک و دیگر پلتفرم‌ها ارسال کند.

مزایا:

• کشف خودکار بسیار قوی تجهیزات شبکه بر اساس استانداردهای SNMP و CDP/LLDP
• رابط کاربری مدرن، تمیز و واکنش‌گرا (Responsive) مناسب برای موبایل و تبلت
• متن‌باز و رایگان بدون هیچ‌گونه محدودیت در تعداد لایسنس یا دستگاه

معایب:

• تمرکز کمتر بر روی مانیتورینگ عمیق اپلیکیشن‌ها و سرویس‌های داخلی سیستم‌عامل‌ها
• نیاز به دانش کافی لینوکس برای نصب، بهینه‌سازی پایگاه داده و نگهداری سیستم

ابزار نظارت بر شبکه Icinga

نرم‌افزار Icinga به عنوان یک فورک (نسخه مشتق‌شده) از Nagios ایجاد شد تا مشکلات مربوط به رابط کاربری قدیمی و توسعه‌پذیری سخت آن را حل کند. نسخه دوم آن یعنی Icinga 2، با موتور نظارتی بازنویسی‌شده و بسیار سریعی عرضه شد. Icinga به شما اجازه می‌دهد زیرساخت‌های فیزیکی، ابری و مجازی را به راحتی رصد کنید. معماری این نرم‌افزار به شدت پویا است و به خوبی با ابزارهای اتوماسیون مانند Ansible و Puppet برای مدیریت پیکربندی‌ها ادغام می‌شود.

مزایا:

• موتور مانیتورینگ بسیار سریع، سبک و مدرن‌تر نسبت به ناگیوس سنتی
• انعطاف‌پذیری فوق‌العاده در شخصی‌سازی فایل‌های کانفیگ و قوانین هشداردهی
• رابط وب بسیار زیباتر و کارآمدتر (Icinga Web 2) همراه با ماژول‌های متنوع

معایب:

• یادگیری ساختار پیکربندی شیء‌گرا در نسخه‌های جدید نیاز به زمان و آموزش دارد
• مدیریت فایل‌های تنظیمات در مقیاس‌های بسیار بزرگ می‌تواند چالش‌برانگیز شود

Observium

مانیتورینگ Observium متمرکز بر سادگی در راه‌اندازی و جمع‌آوری خودکار اطلاعات است. این ابزار تحت لینوکس اجرا می‌شود و با استفاده از پروتکل SNMP اطلاعات دقیقی از پهنای باند، وضعیت پورت‌ها، سلامت سخت‌افزار (دما، ولتاژ، سرعت فن) و سیستم‌عامل‌ها به دست می‌آورد. Observium در دو نسخه ارائه می‌شود: نسخه Community که رایگان است و سالی دوبار آپدیت دریافت می‌کند، و نسخه Professional که پولی است و ویژگی‌های پیشرفته‌تری مانند سیستم هشداردهی آنی دارد.

مزایا:

• نیاز به نگهداری بسیار کم؛ پس از نصب تجهیزات را پیدا کرده و نمودارها را رسم می‌کند
• نمودارهای گرافیکی بسیار زیبا و دقیق برای تحلیل روندهای ترافیکی در طول زمان
• تشخیص خودکار و هوشمندانه نوع سخت‌افزار و سیستم‌عامل دستگاه‌ها

معایب:

• نسخه رایگان فاقد سیستم هشداردهی پیشرفته و آنی است
• انعطاف‌پذیری کمتری در شخصی‌سازی نمودارها و مانیتورینگ سرویس‌های خاص دارد

نرم افزار مانیتورینگ شبکه رایگان

هنگامی که صحبت از راه‌اندازی یک ابزار نظارت بر شبکه بدون هزینه‌های سنگین لایسنس می‌شود، ابزارهای متن‌باز و رایگان بهترین گزینه‌اند. در ادامه ۴ مورد از برترین نرم‌افزارهای مانیتورینگ رایگان را مرور می‌کنیم:

نرم افزار مانیتورینگ شبکه رایگان Nagios

نسخه Nagios Core یک موتور نظارتی فوق‌العاده پایدار است که تحت لایسنس رایگان عرضه می‌شود. این ابزار سال‌هاست به عنوان استاندارد پایه‌ای مانیتورینگ شناخته می‌شود. اگرچه راه‌اندازی آن نیاز به ویرایش فایل‌های متنی لینوکس دارد، اما پایداری بی‌نظیر آن در شبکه‌های بزرگ تضمین‌شده است.

• مزایا: پایداری بی‌نظیر، مصرف بسیار کم منابع، هزاران پلاگین رایگان.
• معایب: عدم وجود رابط کاربری مدرن برای کانفیگ، کاربری دشوار برای تازه‌کارها.

Zabbix ابزار نظارت بر شبکه

زابیکس کامل‌ترین و قدرتمندترین نرم افزار مانیتورینگ شبکه رایگان در دنیاست. تمام ویژگی‌های این نرم‌افزار، از جمله مانیتورینگ سرورها، شبکه‌ها، سرویس‌های ابری و تحلیل داده‌ها، بدون هیچ‌گونه محدودیت یا نیاز به خرید نسخه تجاری در دسترس کاربران قرار دارد.

• مزایا: کاملاً رایگان بدون محدودیت سنسور، مقیاس‌پذیری بالا، داشبوردهای مدیریتی قدرتمند.
• معایب: فرآیند کانفیگ اولیه سخت، نیاز به دیتابیس قوی در شبکه‌های بزرگ.

LibreNMS

لیبره‌ان‌ام‌اس یک ابزار مانیتورینگ بسیار دوست‌داشتنی و مدرن است که به طور خاص برای تجهیزات شبکه طراحی شده است. این نرم‌افزار با قابلیت کشف خودکار (Auto-discovery) قوی خود، در کوتاه‌ترین زمان ممکن تمام روترها و سوئیچ‌های شبکه شما را شناسایی و مانیتور می‌کند.

• مزایا: کشف خودکار تجهیزات با SNMP، رابط کاربری تمیز و واکنش‌گرا، کاملاً رایگان.
• معایب: ضعف نسبی در مانیتورینگ جزئیات داخلی سیستم‌عامل‌ها و اپلیکیشن‌ها.

Cacti نرم افزار مانیتورینگ شبکه رایگان

کاکتی (Cacti) یک ابزار رایگان است که تمرکز اصلی آن بر روی جمع‌آوری داده‌های عملکردی و ترسیم نمودارهای ترافیکی زیباست. این نرم‌افزار از RRDTool برای ذخیره‌سازی داده‌های زمانی استفاده می‌کند و برای مانیتورینگ پهنای باند و بررسی روندهای مصرف در طول زمان گزینه‌ای عالی است.

• مزایا: ترسیم نمودارهای بسیار دقیق و منعطف ترافیک، مدیریت عالی دسترسی کاربران.
• معایب: سیستم هشداردهی ضعیف‌تر نسبت به رقبا، تنظیمات دستی نسبتاً زیاد.

مقایسه نرم افزارهای مانیتورینگ

جمع بندی

در نهایت، انتخاب میان این نرم‌افزارها بستگی مستقیم به نیاز سازمان و تخصص تیم فنی شما دارد. اگر یک سازمان بزرگ با بودجه کافی هستید، SolarWinds یا نسخه تجاری PRTG تجربه‌ای عالی و بدون دردسر به شما ارائه می‌دهند. اما اگر به دنبال کاهش هزینه‌ها و شخصی‌سازی نامحدود هستید، ابزارهای رایگان و متن‌بازی مانند Zabbix و LibreNMS گزینه‌های بی‌رقیبی خواهند بود. یک مقایسه نرم افزارهای مانیتورینگ اصولی بر اساس فاکتورهای کلیدی نظیر قیمت، راحتی در استفاده، میزان امنیت و قابلیت توسعه، به شما در انتخاب بهینه‌ترین ابزار کمک خواهد کرد.

سوالات متداول