ریکاوری و بازیابی اطلاعات فرایند بازیابی و برگرداندن اطلاعات از دست رفته، تصادفاً حذف شده، خراب یا غیرقابل دسترسی است. در فناوری اطلاعات سازمانی، بازیابی داده ها معمولاً به بازگرداندن داده ها به رایانه، لپ تاپ، سرور یا سیستم ذخیره سازی خارجی از پشتیبان اشاره دارد.
بازیابی اطلاعات چیست؟
بازیابی اطلاعات فرایند استخراج و بازگرداندن داده هایی است که به دلیل حذف، خرابی، نقص سخت افزاری، خطای انسانی، یا دسترس پذیر نبودن از رسانه های ذخیره سازی (هارددیسک، SSD، سرور، فلش، کارت حافظه و غیره) از دست رفته اند یا آسیب دیده اند. هدف بازیابی اطلاعات بازگرداندن حداکثر مقدار ممکن از داده ها به شکلی قابل استفاده و صحیح است.
دلایل رایج از دست رفتن اطلاعات
از دست رفتن داده ها می تواند تبعات جدی برای افراد و کسب و کارها داشته باشد؛ درک دلایل شایع وقوع این مسئله به شما کمک می کند ریسک را کاهش دهید و در صورت بروز حادثه سریع و صحیح عمل کنید. در ادامه رایج ترین دلایل از دست رفتن اطلاعات آورده شده است:
از دست رفتن داده ها به خاطر مشکلات سخت افزاری
خرابی اجزای فیزیکی مثل HDD/SSD، RAM، مادربورد، CPU یا PSU معمولا ناگهانی است و ممکن است به صورت صداهای غیرعادی، شناخته نشدن در BIOS یا عدم نمایش پارتیشن بروز کند. در مواجهه با خراب شدن دیسک:
- فورا دستگاه را خاموش کنید و از نو بوت نکنید تا از بازنویسی داده ها جلوگیری شود.
- از باز کردن فیزیکی هارد خودداری کنید؛ احتمال آسیب بیشتر و از بین رفتن شانس بازیابی تخصصی وجود دارد.
- با یک مرکز بازیابی داده معتبر تماس بگیرید؛ آنها از اتاق های تمیز و ابزار تخصصی برای استخراج اطلاعات استفاده می کنند.
- در صورت داشتن ایمیج (image) سالم از دیسک، کار بازیابی را روی آن ایمیج انجام دهید تا به اصل رسانه آسیبی نرسد.
از دست رفتن داده ها به خاطر خطاهای انسانی
اشتباهات کاربر شامل حذف تصادفی، فرمت کردن، بازنویسی و استفاده نادرست از ابزارهای تعمیر است. نکات عملی برای کاهش آسیب:
- اگر فایلی حذف شد، استفاده از سیستم را کم کنید و از ابزارهای بازیابی معتبر روی درایو اصلی خود استفاده نکنید، در صورت امکان درایو را به عنوان درایو ثانویه به سیستم دیگر وصل کنید و اسکن را انجام دهید.
- از پایداری فرآیندهای نصب/فرمت مطمئن شوید؛ قبل از فرمت یا نصب مجدد، پارتیشن ها را دو بار بررسی کنید و بکاپ بگیرید.
- از ابزارهای خودکار تعمیر فایلسیستم (مثل CHKDSK) بلافاصله پس از تشخیص مشکل استفاده نکنید؛ این ابزارها ممکن است ساختار فایل را بازنویسی کنند و بازیابی را پیچیده تر سازند.
- فعال سازی File History/Time Machine و نگهداری چندین نسخه بکاپ از فایل های حیاتی.
از دست رفتن داده ها به خاطر خرابی نرم افزاری
نقص در برنامه های پشتیبان، ویرایشگرها، آنتی ویروس یا مبدل ها می تواند باعث فساد یا حذف جزئی/کلی فایل ها شود. راهکارها:
- از نرم افزارهای معتبر و به روز استفاده کنید و قبل از اجرای عملیات بزرگ (مانند پشتیبان گیری گسترده یا تبدیل فرمت) روی مجموعه آزمایشی تست کنید.
- بررسی لاگ های پشتیبان گیری برای شناسایی خرابی ها و تایید صحت بکاپ ها.
- فعال کردن integrity check و نگهداری بکاپ های تکراری در مکان های مختلف.
- برای ویرایش های حساس، از قابلیت ذخیره نسخه یا نسخه بندی خودکار استفاده کنید تا نسخه های قبلی قابل بازیابی باشند.
از دست رفتن داده ها به خاطر ویروس ها و باج افزارها
بدافزارها می توانند فایل ها را حذف، خراب یا رمزگذاری کنند؛ باج افزارها خطرناک ترین دسته هستند. توصیه ها:
- نرمافزار آنتی ویروس و سیستم عامل را همیشه به روز نگه دارید.
- از پشتیبان گیری آفلاین یا خارج از شبکه برای جلوگیری از رمزگذاری بکاپ ها توسط باج افزار استفاده کنید.
- از باز کردن پیوست ها یا دانلود نرم افزار از منابع ناشناس خودداری کنید و آموزش امنیتی برای کاربران فراهم کنید.
- در صورت آلودگی، از پرداخت باج خودداری کرده و با متخصصان امنیت یا بازیابی تماس بگیرید؛ بازیابی ممکن است از طریق نسخه های پشتیبان یا ابزارهای خاص انجام شود.
سایر علل
حوادث طبیعی مانند سیل، زلزله یا آتش سوزی ممکن است به سخت افزار آسیب بزنند. پیشگیری موثر:
- استراتژی بکاپ چندسطحی شامل ذخیره سازی محلی، خارج از محل و ابری داشته باشید.
- از بکاپ های منظم و اتوماتیک استفاده کنید و دوره ای صحت آنها را بازیابی تست کنید.
- برای کسب و کارها، برنامه تداوم کسب و کار و بازیابی پس از حادثه (DR/BCP) تدوین و تمرین شود.
انواع حافظه هایی که امکان بازیابی اطلاعات از آنها وجود دارد
از دست رفتن داده ها می تواند از منابع مختلفی ناشی شود و شانس بازیابی بستگی مستقیم به نوع حافظه و ماهیت آسیب دارد. در ادامه انواع حافظه ای که معمولا امکان بازیابی اطلاعات از آنها وجود دارد فهرست شده است:
هارد دیسک مکانیکی (HDD): در خرابی های منطقی یا خرابی جزئی مکانیکی معمولا قابل بازیابی است؛ در خرابی های شدید فیزیکی نیاز به آزمایشگاه تمیز و تجهیزات تخصصی است.
درایو حالت جامد (SSD): بازیابی ممکن است اما به خاطر TRIM و مدیریت بلوک ها دشوارتر است؛ خرابی کنترلر یا رمزنگاری محدودیت ایجاد می کند.
فلش USB و کارت های حافظه (USB flash, SD, microSD): در حذف یا فرمت منطقی اغلب قابل بازیابی هستند؛ در خرابی فیزیکی یا کنترلر مشکل ساز است.
آرایه های RAID: بسته به نوع RAID و میزان خرابی، بازیابی امکان پذیر است ولی پیچیدگی بالا معمولا نیاز به متخصص دارد.
حافظه داخلی موبایل (eMMC, UFS): بازیابی منطقی ممکن است؛ قفل گذاری، رمزنگاری یا آسیب برد الکترونیکی شانس را کاهش می دهد.
NAS و سرورها: معمولا قابل بازیابی اند؛ موفقیت وابسته به فایل سیستم، RAID و وضعیت سخت افزار/فایل ها است.
دیسک های نوری (CD, DVD, Blu-ray): در خراش ها و فساد سطحی قابل بازیابی اند؛ در خرابی فیزیکی شدید محدودیت وجود دارد.
نوارهای پشتیبان (Tape): قابل بازیابی اما نیازمند سخت افزار مخصوص و شرایط نگهداری مناسب است؛ فساد طولانی مدت مشکل ساز می شود.
حافظه های داخلی دستگاه های خاص (دوربین ها، رکوردرها): اغلب قابل بازیابی مشابه کارت های حافظه اما ممکن است نیاز به تعامل با کنترلر اختصاصی باشد.
حافظه های ابری/خدمات آنلاین: بازیابی به سیاست سرویس دهنده، وجود نسخه های پشتیبان و نگهداری آنها بستگی دارد.
ریکاوری و بازیابی اطلاعات چگونه انجام می شود؟
فرایند بازیابی اطلاعات بسته به شرایط از دست رفتن داده ها، نرم افزار بازیابی اطلاعات مورد استفاده برای ایجاد پشتیبان و رسانه هدف پشتیبان متفاوت است. به عنوان مثال، بسیاری از بستر های نرم افزاری پشتیبان دسکتاپ و لپ تاپ به کاربران اجازه می دهد فایل های از دست رفته را خودشان بازیابی کنند، در حالی که بازیابی پایگاه داده خراب از پشتیبان گیری تیپ، یک فرایند پیچیده تر است که نیاز به مداخله فناوری اطلاعات دارد.
همچنین از خدمات بازیابی اطلاعات می توان برای بازیابی فایل هایی استفاده کرد که پشتیبان گیری نشده و به طور تصادفی از سیستم فایل رایانه حذف شده اند، اما همچنان به صورت متلاشی شده، روی هارد دیسک باقی می مانند.
بازیابی اطلاعات امکان پذیر است زیرا یک فایل و اطلاعات مربوط به آن فایل در مکان های مختلف ذخیره می شود. برای مثال، سیستم عامل ویندوز از جدول توزیع فایل برای ردیابی فایل هایی که روی هارد دیسک هستند و محل ذخیره آنها، استفاده می کند. جدول توزیع مانند فهرست مطالب یک کتاب است، در حالی که فایل های واقعی روی هارد دیسک، مثل صفحات کتاب هستند.
هنگامی که داده ها باید بازیابی شوند، معمولاً فقط جدول توزیع فایل است به درستی کار نمی کند. ممکن است فایل واقعی که باید بازیابی شود، هنوز در هارد دیسک در وضعیتی بی عیب و نقص باشد. اگر فایل هنوز وجود دارد – و آسیب دیده یا رمزگذاری نشده است – می توان آن را بازیابی کرد. اگر فایل آسیب دیده، گم شده یا رمزگذاری شده باشد، راه های دیگری برای بازیابی آن وجود دارد. اگر فایل آسیب فیزیکی داشته باشد، باز هم می توان آن را بازسازی کرد.
بسیاری از برنامه ها، مانند Microsoft Office، هدر های یکنواختی را در ابتدای فایل ها قرار می دهند تا مشخص شود که متعلق به آن برنامه هستند. برخی از ابزار ها را می توان برای بازسازی هدر های فایل به صورت دستی استفاده کرد، پس حداقل برخی از فایل ها را می توان بازیابی کرد.
اکثر فرآیندهای بازیابی اطلاعات، فناوری ها را ترکیب می کنند، بنابراین سازمان ها فقط داده ها را با تیپ tape بازیابی نمی کنند. بازیابی برنامه های کاربردی اصلی و داده ها از تیپ زمان می برد، و ممکن است لازم باشد بلافاصله پس از یک فاجعه به داده های خود دسترسی پیدا کنید. حمل و نقل تیپ ها هم با خطرات همراه است.
علاوه بر این، برای شروع مجدد فعالیت و عملیات ممکن است، به همه داده های تولید در یک مکان دور نیاز نباشد. بنابراین، عاقلانه است که مشخص شود چه چیزی می تواند نادیده گرفته شود و چه داده هایی باید بازیابی شوند.
تکنیک های ریکاوری و بازیابی اطلاعات
بازیابی فوری، که به عنوان بازیابی در محل نیز شناخته می شود، سعی می کند پنجره بازیابی را با تغییر مسیر بار های کاربری به سرور پشتیبان، برطرف کند. یک snapshot ایجاد می شود تا پشتیبان گیری در یک وضعیت دست نخورده باقی بماند و تمام عملیات نوشتن کاربر به آن عکس فوری یا snapshot هدایت شود. سپس کاربران از ماشین مجازی پشتیبان (VM) کار می کنند و روند بازیابی در پس زمینه آغاز می شود. کاربران نمی دانند که بازیابی در حال انجام است و پس از اتمام بازیابی، بار کاربری کاربر به ماشین مجازی اصلی هدایت می شود.
یکی از راه های اجتناب از روند زمان بر و پرهزینه بازیابی اطلاعات، جلوگیری از اتلاف اطلاعات است. محصولات پیشگیری از اتلاف داده (DLP) به شرکت ها کمک می کند تا از بین رفتن داده ها را شناسایی و متوقف کنند و در دو نسخه مستقل و یکپارچه ارائه می شوند.
محصولات DLP مستقل می توانند در لوازم تخصصی قرار داشته باشند یا به عنوان نرم افزار به فروش برسند.
محصولات DLP یکپارچه معمولاً در ورودی های امنیتی محیطی یافت می شوند و برای تشخیص داده های حساس در حالت استراحت و حرکت مفید هستند.
بر خلاف محصولات پیشگیری از اتلاف داده های مستقل، محصولات یکپارچه DLP معمولاً از یک کنسول مدیریتی، موتور های مدیریت سیاست و ذخیره داده ها استفاده نمی کنند.
ادغام بازیابی اطلاعات در برنامه DR
برنامه بازیابی حوادث یک سازمان باید افراد موجود در سازمان که مسئول بازیابی اطلاعات هستند را شناسایی کند، یک استراتژی برای نحوه بازیابی داده ها ارائه دهد و نقاط قابل بازیابی و اهداف زمان بازیابی، را مکتوب کند. همچنین باید شامل مراحل بازیابی اطلاعات باشد.
به عنوان مثال، اگر یک ساختمان غیر قابل بهره برداری است، باید به واحد های تجاری آسیب دیده توصیه شود که برای جابجایی به مکان دیگری آماده شوند. اگر سیستم های سخت افزاری آسیب دیده یا از بین رفته اند، باید فرآیند ها را برای بازیابی سخت افزار آسیب دیده فعال کنید. فرآیند های بازیابی نرم افزار های آسیب دیده نیز باید بخشی از برنامه DR یا بازیابی حوادث باشد.
برخی از منابعی که ارزش بازبینی دارند عبارتند از استاندارد موسسه ملی استاندارد و فناوری SP 800-34 و استاندارد های ISO 24762 و 27031.
تجزیه و تحلیل تأثیرات تجاری می تواند به سازمان ها کمک کند تا الزامات داده خود را درک کرده و حداقل زمان مورد نیاز برای بازیابی اطلاعات را در وضعیت قبلی خود شناسایی کنند. یکی از چالش های از دست دادن داده ها و بازیابی اطلاعات، رسیدگی به داده های بدون ساختار ذخیره شده در دستگاه های مختلف است.
اما مراحلی وجود دارد که می تواند آسیب را کاهش دهد. با طبقه بندی داده ها بر اساس حساسیت آن شروع کنید و تعیین کنید که کدام دسته بندی ها باید ایمن باشند. سپس، تعیین کنید که چه میزان داده باید دچار آسیب و مشکل شود، تا بر سازمان تأثیر بگذارد. ارزیابی ریسک را انجام دهید تا مشخص شود چه کنترل هایی برای محافظت از داده های حساس مورد نیاز است. در نهایت، سیستم هایی را برای ذخیره و محافظت از آن محتوا قرار دهید.
روش های رایج بازیابی اطلاعات
روش های بازیابی اطلاعات مجموعه ای از تکنیک ها و ابزارها هستند که با توجه به نوع آسیب (منطقی یا فیزیکی)، نوع رسانه و میزان اهمیت داده ها انتخاب می شوند. انتخاب روش مناسب، توقف هرگونه نوشتن روی رسانه آسیب دیده و تهیه ایمیج بایت به بایت اولیه از اصول مشترک موفقیت در بازیابی هستند.
بازیابی اطلاعات نرم افزاری (Logical recovery)
- مناسب برای حذف تصادفی، فرمت منطقی، یا فساد فایلهای فردی.
ابتدا از رسانه یک ایمیج بایت به بایت گرفته می شود تا از هرگونه نوشتن روی منبع جلوگیری شود. سپس ابزارهای اسکن سطح فایل (مثلاً Photorec, Recuva, R‑Studio, EaseUS, TestDisk) ساختار فایل و امضاهای شناخته شده را جستجو کرده و فایل های قابل بازیابی را استخراج می کنند. میزان موفقیت به نوع فایل سیستم و این که آیا داده ها بازنویسی شده اند بستگی دارد؛ در SSD ها نیز فعال بودن TRIM یا فرآیندهای garbage collection می تواند شانس بازیابی فایل های حذف شده را به طور قابل توجهی کاهش دهد.
بازیابی اطلاعات با بازسازی فایل سیستم و پارتیشن
- برای مواقعی که پارتیشن یا ساختار فایل سیستم (MBR/GPT, MFT, FAT tables) آسیب دیده یا پاک شده است.
ابتدا جدول پارتیشن شناسایی و در صورت امکان بازسازی می شود؛ سپس MFT (برای NTFS) یا جداول FAT بازیابی شده و متادیتا مانند نام فایل، زمان ها و اشاره گر بلوک ها بازگردانده می شود. ابزارهای معروفی مثل TestDisk، GetDataBack و R‑Studio سکتورهای آغازین دیسک را اسکن کرده و ساختار منطقی را باز می سازند.
در NTFS، بازیابی MFT اغلب فهرست فایل ها را حتی وقتی داده ها پراکنده شده اند بازمیگرداند. برای GPT ممکن است از نسخه های پشتیبان GPT روی دیسک استفاده شود.
اگر متادیتا به صورت گسترده بازنویسی یا حذف شده باشد، تنها گزینه ممکن اسکن محتوایی (carving) است که در آن محتوا بازیابی می شود اما نام ها و تاریخ ها معمولا از بین می روند.
بازیابی اطلاعات RAID و آرایههای ذخیره سازی
- مناسب برای سرورها، NAS یا سیستم هایی که از چند دیسک به صورت ترکیبی استفاده می کنند.
برای بازیابی از آرایه های RAID ابتدا نوع RAID، ترتیب دیسک ها، اندازه بلوک (stripe size) و الگوریتم پریتی/توازن تعیین می شود. سپس آرایه به صورت منطقی بازسازی شده و داده ها استخراج می گردد؛ برای این کار از ابزارهای تخصصی (مثلا UFS Explorer, ReclaiMe, R‑Studio Technician) یا روش های دستی استفاده می شود.
در RAID5/6 پارامترها باید دقیق تنظیم شوند تا بازسازی پریتی صحیح انجام شود. اگر چند دیسک هم زمان دچار خرابی فیزیکی شوند، ممکن است لازم باشد ابتدا تعمیر سختافزاری انجام شود و سپس بازسازی منطقی صورت گیرد.
یک اشتباه در تعیین پارامترها یا ترتیب دیسک ها می تواند منجر به ناخوانا شدن کامل داده ها شود؛ در موارد پیچیده یا حساس توصیه می شود به یک متخصص RAID مراجعه کنید.
بازیابی فیزیکی اطلاعات (Cleanroom)
- برای خرابی های مکانیکی/الکترونیکی جدی هارد (هد معیوب، ضربه، سوختگی PCB).
در اتاق تمیز یا کلین روم (cleanroom) هارد باز می شود تا از ورود گرد و غبار و ذرات جلوگیری شود. قطعات آسیب دیده مثل هد، موتور یا اسپینر تعمیر یا تعویض می شوند و در صورت نیاز برد (PCB) با پروگرام فریمور جایگزین می گردد. پس از تعمیر، از رسانه ایمیج بایت به بایت تهیه و استخراج داده ها روی همان ایمیج انجام می شود.
استخراج چیپ و ISP (Chip-off / ISP)
- مخصوص حافظه های فلش و SSD وقتی کنترلر یا برد آسیب دیده است.
برد باز شده و چیپ های NAND لحیم زدایی می شوند، سپس با خواننده های مخصوص ایمیج خام از هر چیپ گرفته می شود. روش ISP (In‑System Programming) به جای جداکردن چیپ، دسترسی مستقیم به کنترلر را ممکن می سازد. پس از گرفتن ایمیج ها، بازسازی FTL و پردازش های wear‑leveling و جدول نگاشت منطقی به فیزیکی انجام می شود تا فایل ها بازتولید شوند.
این روش نیازمند دانش ساختار FTL و الگوریتم های تولیدکننده است و گاهی باید پارامترهای اختصاصی استخراج شوند.
بازیابی از نوارها و رسانه های اپتیکال
- برای آرشیوها و بکاپ های قدیمی.
نوارها و دیسک های اپتیکال ابتدا با درایوهای سازگار خوانده و به تصویر دیجیتال تبدیل می شوند. در صورت وجود خطاهای سطحی، با ابزارهای اصلاح خطا (error‑correction) و تعمیر سطحی سکتورهای معیوب بازیابی می شوند.
اگر خوردگی شیمیایی یا فساد مغناطیسی طولانی مدت رخ داده باشد، خواندن ممکن است بهطور قابل توجهی دشوار یا غیرممکن شود.
بازیابی اطلاعات بعد از آلوده شدن به بدافزار و باج افزار
- تمرکز بر حذف آلودگی و بازیابی از بکاپهای سالم.
جداسازی سیستم از شبکه، اسکن و پاکسازی با محیطهای بوت آنتیمالویر یا ابزارهای تخصصی، آنالیز نگرانیهای نقطه ورودی حمله، سپس بازگردانی فایلها از بکاپهای آفلاین یا ایمیجهای سالم. در مورد باجافزار، بررسی وجود ابزارهای رمزگشایی عمومی قبل از اقدام به پرداخت.
انواع مختلف سرویس های ریکاوری و بازیابی اطلاعات
وقتی رایانه خراب می شود، می تواند منجر به از دست رفتن اطلاعات شود. این می تواند از دست دادن فایل های کوچک باشد، یا در مورد یک شرکت بزرگ، می تواند باعث از دست دادن یک تن از پول یک شرکت شود. بسته به نوع خرابی، انواع مختلفی از خدمات بازیابی اطلاعات وجود دارد که می توانند برای بازیابی اطلاعات ارائه شوند. در زیر برخی از خدمات ارائه شده در بسیاری از شرکت های بازیابی اطلاعات آورده شده است:
بازیابی HARD DRIVE
درصد زیادی از خدمات بازیابی اطلاعات ناشی از خرابی هارد دیسک است و در حال افزایش است. از آنجا که تکنولوژی روز به روز در حال پیشرفت است، هارد دیسک ها بزرگتر شده و داده های بیشتری در خود جای می دهند، این به این معنا است که بازیابی اطلاعات نسبت به گذشته اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا مردم نگران از دست دادن تمام داده های گران بهای خود هستند.
ظرفیت هارد دیسک ها به 200 گیگابایت یا بیشتر می رسد. این به معنای این است که احتمال از دست رفتن شدید داده ها به شدت افزایش یافته است. تقریباً همه کار هایی که انجام می شود به یک شکل روی هارد دیسک، قرار می گیرد و مردم از پشتیبان گیری از آن هارد غافل می شوند و در خطر از دست دادن همه چیز هستند.
ریکاوری و بازیابی اطلاعات RAID
سیستم های RAID بسیار پیچیده هستند و به دلیل تخصص زیاد مورد نیاز برای توسعه، مدیریت و نگهداری، احتمال آسیب و مشکلات پیکربندی در این سیستم ها بسیار بیشتر است. هنگامی که یک سیستم RAID به درستی پشتیبان گیری نشده باشد، می تواند منجر به شکست کامل کسب و کار یا ضرر شدید مالی شود. سیستم های RAID مهمترین بخش یک شرکت هستند؛ چون همه چیز در حال حاضر دیجیتالی است. اگر سیستم RAID شما خراب شد، به آن دست نزنید یا سعی نکنید خودتان آن را تعمیر کنید. با یک متخصص تماس بگیرید، در غیر این صورت همه چیز برای همیشه از بین می رود.
بازیابی TAPE
Tape در درجه اول برای پشتیبان گیری استفاده می شود و به عنوان یک رسانه ذخیره سازی متوالی استفاده می شود. Tape امکان پشتیبان گیری با ظرفیت زیاد را فراهم می کند و برای مشاغل خوب است. فقط به یاد داشته باشید، مانند سیستم RAID، بسیار پیچیده است و نباید خودتان بازیابی Tape را به عهده بگیرید. این کار شما می تواند اوضاع را بدتر کند.
متخصصان از فناوری و ابزار منحصر به فردی برای بازیابی Tape استفاده می کنند. به احتمال زیاد، متخصصان هر نوع بازیابی Tape را مشاهده کرده اند و تا زمانی که شرایط را بدتر نکنید، می توانند به شما کمک کنند.
بازیابی OPTICAL
رسانه های اپتیکال توسط لیزر مانند سی دی و دی وی دی نوشته و خوانده می شوند. مشکلات زیادی وجود دارد که می تواند باعث خرابی اپتیکال شود. CD یا DVD ممکن است خراشیده شود، پخش کننده می تواند آن را خراب کند و موارد دیگر. لطفا سعی نکنید خودتان این مشکل را اصلاح کنید. این کار فقط اوضاع را بدتر می کند.
بازیابی REMOVABLE
بازیابی قابل حذف و جابجایی، شامل رسانه های ذخیره سازی مانند فلاپی دیسک ها، درایو های زیپ و سایر رسانه های ذخیره سازی مرتبط است. این وسایل ذخیره سازی بسیار کوچکتر هستند، بنابراین نسبت به سایر انواع رسانه هایی که در مورد آنها صحبت کردیم، کمتر نگهداری می شوند.
تعدادی از مشکلات ناشی از این دستگاه های ذخیره سازی وجود دارد. این مشکلات، شامل آسیب های فیزیکی و خطای انسانی است. این مشکلات می تواند باعث رونویسی داده ها، تغییر قالب دیسک و آسیب ویروسی شود. هر وضعیت بازیابی، منحصر به فرد است و وقتی این اتفاق افتاد، در نظر داشته باشید که حتماً بلافاصله با متخصصین ما تماس بگیرید.
بازیابی DIGITAL
دستگاه های رسانه دیجیتال شامل دوربین ها، دستگاه های ذخیره سازی قابل حمل و سایر رسانه های فلش هستند. از آنجا که این ها مقرون به صرفه تر می باشند، تقاضا برای بازیابی برای این نوع محصولات افزایش می یابد. شرکت های بازیابی اطلاعات راه حل های مناسب برای از دست دادن داده های دیجیتالی را توسعه داده اند.
آیا همه اطلاعات قابل بازیابی هستند؟
خیر، همه اطلاعات قابل بازیابی نیستند. شانس و امکان بازیابی بستگی مستقیم به نوع آسیب و اقدامات پس از حادثه دارد:
آسیب منطقی بدون بازنویسی: شانس بالا است (حذف تصادفی، فرمت ساده).
بازنویسی داده ها: اگر سکتورهای قبلی بازنویسی شده باشند، بازیابی نسخه قبل معمولا غیرممکن است.
SSD با TRIM/garbage collection: حذف شدن اغلب غیر قابل بازگشت می شود.
رمزنگاری/باج افزار: بدون کلید یا بکاپ سالم، بازیابی معمولا ممکن نیست.
خرابی فیزیکی شدید: در برخی موارد با روش های لابراتواری قابل بازیابی است، اما در صورتی که رسانه کاملا تخریب شده یا صفحات مغناطیسی/چیپ ها آسیب جدی دیده باشند، غیر قابل بازگشت است.
نوارها/دیسک های قدیمی با فساد شیمیایی: ممکن است خواندن غیرممکن باشد.
جمع بندی
بازیابی اطلاعات مجموعه ای از روش های نرم افزاری و سخت افزاری است که بسته به نوع رسانه و ماهیت آسیب (منطقی یا فیزیکی) انتخاب می شوند؛ همیشه ابتدا باید از رسانه ایمیج تهیه کرد و از هرگونه نوشتن جلوگیری نمود، سپس با استفاده از ابزارهای اسکن فایل، بازسازی ساختار فایل سیستم یا در موارد پیچیده بازسازی RAID، عملیات cleanroom یا chip‑off اقدام به بازیابی شد؛ شانس موفقیت به سرعت عمل، نوع فایل سیستم، بازنویسی یا عدم بازنویسی داده ها، فعال بودن TRIM در SSD و شدت خرابی فیزیکی بستگی دارد؛ پیشگیری با استراتژی های بکاپ چندلایه و ذخیره سازی آفلاین بهترین راهکار برای جلوگیری از از دست رفتن دائمی داده ها است.
سوالات متداول
بازیابی اطلاعات چیست؟
مجموعهای از روش های نرم افزاری و سخت افزاری برای بازگرداندن فایل ها یا ساختارهای داده ای که به دلیل حذف، فرمت، فساد نرم افزاری یا خرابی سخت افزاری از دست رفته اند.
اولین اقدام پس از از دست رفتن داده ها چیست؟
فورا نوشتن روی رسانه را متوقف کنید و از آن یک ایمیج تهیه کنید؛ این کار شانس بازیابی را به طور قابل توجهی افزایش می دهند.
آیا همه اطلاعات قابل بازیابی هستند؟
خیر؛ اگر داده ها بازنویسی شده باشند، در SSDها TRIM و garbage‑collection فعال باشد یا فایل ها رمزنگاری شده باشند، بازیابی معمولا غیرممکن یا بسیار دشوار است.
برای بازیابی اطلاعات خودم اقدام کنم یا به متخصص مراجعه کنم؟
برای حذف یا فرمت منطقی می توانید با ابزارهای عمومی اقدام کنید، اما در خرابی فیزیکی، آرایه های RAID پیچیده، یا موارد حساس قانونی حتما به متخصص مراجعه کنید.
بازیابی اطلاعات از SSD با HDD چه تفاوتی دارد؟
در SSD بهخاطر TRIM و مکانیزیم های داخلی شانس بازیابی فایل های حذف شده کمتر است؛ در HDD در بیشتر موارد بازیابی منطقی موفق تر است مگر خرابی فیزیکی شدید.
هزینه و زمان بازیابی چقدر است؟
بازیابی اطلاعات نرم افزاری سریع و کم هزینه تر است؛ بازیابی فیزیکی (cleanroom, chip‑off) گران تر و زمان بر است و به شدت آسیب و نیاز به قطعات یدکی بستگی دارد.
توسعه و ارتباطات شایگان | فروش تجهیزات شبکه ، ویپ ، فیبرنوری ، سیسکو ، میکروتیک











